Brytyjski ośrodek analityczny Royal United Services Institute zastanawia się, czym obecna niestabilność różni się od wcześniejszych kryzysów.
Dwie nowe cechy obecnej sytuacji polegają, po pierwsze, na tym, że po raz pierwszy od zakończenia zimnej wojny obserwujemy konflikt oraz niebezpieczną konfrontację między supermocarstwami – United States, Russia i China.
Po drugie, po raz pierwszy od 1945 roku Amerykanie zaczęli traktować swoją sieć sojuszy oraz liczne globalne instytucje i porozumienia stworzone po wojnie bardziej jako ciężar niż atut, bardziej jako przeciwników niż partnerów.
W obliczu tych zmian wielu Europejczyków mogłoby skorzystać na nauce od Japan i innych państw Azji. Japonia oraz jej sąsiedzi z Azji Południowo-Wschodniej, w przeciwieństwie do Europejczyków, nigdy nie zakładali, że relacje ze Stanami Zjednoczonymi opierają się na wspólnych wartościach.
Chodziło raczej o wspólne interesy. Wielu wcześniejszych amerykańskich prezydentów prowadziło twardą politykę wobec Japonii i innych krajów azjatyckich. Mimo to właśnie wspólne interesy pozwoliły utrzymać te relacje.
Prawdopodobnie tak będzie również teraz oraz w świecie po Donald Trump. My, średnie mocarstwa, także mamy wspólne interesy. Możemy uznać, że niezależnie od potęgi USA i Chin, to nie one same definiują świat. Ponad 85% światowego handlu nie przypada na Amerykanów. Azja Południowo-Wschodnia i Azja Południowa rozwijają się szybciej niż Chiny.
Nieprzerwany rozwój gospodarczy tworzy nowe możliwości dla biznesu – w zakresie rynków oraz dywersyfikacji łańcuchów dostaw. Daje także rządom nowe szanse na zawieranie porozumień politycznych i handlowych oraz skuteczną współpracę w sprawach wspólnych, takich jak surowce krytyczne, zmiany klimatu, ochrona zdrowia, a nawet bezpieczeństwo.
Na poziomie oficjalnym współpraca między średnimi mocarstwami będzie nie tylko się rozszerzać, ale również pogłębiać. Wszyscy powinniśmy budować alternatywy, wzmacniać zdolność do oporu wobec despotycznych supermocarstw lub wywierania na nie wpływu oraz ograniczać zależność od nich.
